„Integracja zaczyna się w sercu człowieka” – tym hasłem siedem lat temu grono pedagogiczne naszej szkoły przyjęło nowy profil swojej pracy. Opierając się na założeniach nauczania integracyjnego i doświadczeniach liderów integracji w naszym kraju od września 1998 roku uruchomiliśmy pierwsze oddziały integracyjne, w których razem z dziećmi niepełnosprawnymi uczą się dzieci zdrowe.
    Wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu środowiska lokalnego i uznając w pełni prawo rodziców do decydowania o drodze edukacyjnej swojego dziecka, a jego samego – prawo do skutecznego dostępu do nauki (co gwarantuje Konwencja o Prawach Dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 roku i ratyfikowana przez władze RP w 1991r.), jesteśmy przekonani o możliwościach kształcenia dziecka niepełnosprawnego w szkole integracyjnej.
    Przyjęty przez naszą szkołę PROGRAM WYCHOWAWCZY zawiera idee edukacji integracyjnej, której celem jest:
•  wychowywać ludzi dobrych, silnych umysłem, ciałem i duchem, nie sprowadzając nauczania-wychowania tylko do kształcenia dobrych uczniów;
•  stworzyć maksymalnie korzystne warunki do indywidualizacji procesu nauczania;
•  zapewnić realizację najważniejszych potrzeb człowieka, tj. potrzeby akceptacji, bezpieczeństwa, poczucia przynależności;
•  uczyć w naturalny sposób tolerancji, wrażliwości, otwartości, wyrozumiałości i chęci niesienia pomocy osobie słabszej.

Jak jesteśmy przygotowani do prowadzenia klas integracyjnych?

•  PRZYGOTOWANIE BUDYNKU SZKOŁY I ADAPTACJA POMIESZCZEŃ.

•  Zlikwidowano bariery architektoniczne, część schodów na holu szkolnym zabudowano pochylnią dla wózków inwalidzkich.
•  Dokonano adaptacji pomieszczenia na ”gabinet niepełnosprawnych”, który jest miejscem wykonywania niezbędnych czynności pielęgnacyjnych przy dziewczynkach z porażeniem mięśni (cewnikowanie, przewijanie, mycie i inne zabiegi konieczne).
•  Przeznaczono pomieszczenie na gabinet logopedyczny i zajęcia rewalidacyjne.
•  Urządzono pomieszczenie do prowadzenia gimnastyki korekcyjnej i terapii pedagogicznej.
•  Przystosowano kabinę WC w toalecie dziewcząt.
•  Przygotowano Program – „Dziesiątka - Szkołą Integracyjną. Organizacja klas integracyjnych w Szkole Podstawowej Nr 10 w Starachowicach” , który przedstawiono do zaakceptowania Zarządowi Miasta i Radzie Miejskiej. Po przyjęciu uchwały Rady Miejskiej program został złożony w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w celu włączenia go do programu samorządowego Wojewody Świętokrzyskiego (programu wspierającego placówki integracyjne).

II.KADRA PEDAGOGICZNA.

1)Przed wprowadzeniem nauczania i wychowania integracyjnego wielu nauczycieli podjęło doskonalenie zawodowe. Przygotowanie kadry pedagogicznej - to bardzo ważny etap naszej pracy. Nauczyciele, w pełni akceptując cele postawione przed szkołą i rozumiejąc jej potrzeby, ukończyli różne formy kształcenia. Obecnie, obok przygotowania kierunkowego z określonej dziedziny nauczania, posiadają dodatkowe kwalifikacje w zakresie pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (terapia pedagogiczna, profilaktyka uzależnień, socjoterapia, logorytmika, rewalidacja, rehabilitacja, oligofrenopedagogika, praca z dziećmi ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się, i inne).

Edukację w klasach integracyjnych powierzono nauczycielom - wychowawcom oraz specjalistom – nauczycielom wspomagającym . W jednej klasie pracuje jednocześnie dwóch nauczycieli, którzy razem stanowią zespół współodpowiedzialny za organizację nauczania i wychowania integracyjnego oraz jego efekty. W celu poszerzenia wiedzy i umiejętności nauczyciele uczestniczyli w spotkaniach i konsultacjach w placówkach integracyjnych w Kielcach, Radomiu i Warszawie, w ośrodkach metodycznych i psychologicznych wspierających szkolnictwo integracyjne oraz kształcą ustawicznie swój warsztat pracy uczestnicząc w szkoleniach i konferencjach.

2)Nauczycieli w organizacji i przebiegu procesu nauczania i wychowania integracyjnego wspomagają specjaliści: rehabilitant, muzykoterapeuta, pedagog, psycholog i logopeda.

3)Nauczyciele i specjaliści tworzą Zespół Terapeutyczny . Wspólne spotkania służą wymianie informacji dotyczących naszych podopiecznych, opracowywaniu indywidualnych programów terapeutycznych, prowadzenia dokumentacji i monitoringu procesu edukacji dzieci.

Ustawicznie pracujemy nad wypracowaniem wewnętrznego modelu pracy nauczycieli w zespole nauczyciel wiodący – nauczyciel wspomagający. Opracowaliśmy wewnątrzszkolne zasady pod nazwą „Status nauczyciela wspomagającego” , które konkretyzują zadania i obowiązki nauczycieli dodatkowo zatrudnionych w klasach integracyjnych. Członkowie zespołu wypracowali również sposób dokumentowania pracy z dzieckiem niepełnosprawnym ( Teczka ucznia ), który został wdrożony. Dokonujemy okresowej ewaluacji w tym systemie i wprowadzamy konieczne zmiany.

III. ORGANIZACJA PROCESU EDUKACYJNEGO.

1. Najważniejsze w procesie nauczania- wychowania w grupach integracyjnych jest tworzenie wspólnoty klasowej i właściwego klimatu emocjonalnego, sprzyjającego rozwijaniu tożsamości dziecka i wyzwoleniu aktywności własnej.

2. Klasy liczą do 20 uczniów, w tym do 5 uczniów niepełnosprawnych.
Liczebność klas sprzyja maksymalnej indywidualizacji nauczania w procesie dążenia do wszechstronnego rozwoju każdego dziecka; nauczyciele mogą efektywnie kierować nauką dziecka zdrowego oraz wspierać edukację dzieci niepełnosprawnych.

3. Podstawową formą pracy w klasach integracyjnych są (zgodnie z założeniami reformy edukacji i doświadczeniem szkół integracyjnych) - „bloki tematyczne”, w których różne dziedziny wiedzy są ze sobą powiązane , przeplatają się i wzajemnie uzupełniają. Nauczyciele opracowują zestaw zagadnień programowych w taki sposób, aby zachować zasadę ciągłości nauczania, stopniowania trudności oraz systematycznego doskonalenia umiejętności z możliwością ich rozszerzania. W trakcie zajęć nauczyciele stosują głównie metody aktywizujące, odwołują się do doświadczeń uczniów, pobudzają ich do wypowiadania się, umożliwiają działanie, badanie, tworzenie. Nauczyciele w klasach integracyjnych realizują program szkoły masowej, dostosowując go do potrzeb swojego zespołu z uwzględnieniem możliwości uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz aktywności dzieci zdrowych.

4. Po wielu dyskusjach w zespołach zadaniowych oraz na forum Rady Pedagogicznej (co trwało ponad półtora roku przed wkroczeniem integracji do II etapu edukacyjnego) podjęliśmy decyzję o wprowadzeniu w naszej szkole modelu , który zakłada, że przez cały czas edukacji dziecka w szkole podstawowej (tj. od klasy pierwszej do szóstej) funkcje nauczyciela wspomagającego pełni ta sama osoba. W naszej szkole ten model się sprawdza, gdyż:
•  zapewnia ciągłość wspomagania rozwoju dziecka niepełnosprawnego,
•  umożliwia pełne poznanie potrzeb uczniów i oczekiwań rodziców,
•  sprzyja poszukiwaniu efektywnych metod pracy w odniesieniu zarówno do dzieci niepełnosprawnych jak i całego zespołu klasowego,
•  pomaga w tworzeniu w klasie i szkole klimatu bezpieczeństwa,
•  nauczyciel wspomagający obejmujący od czwartej klasy obowiązki wychowawcy ze swoją znajomością dzieci i ich osobowości ma pełniejszą możliwość prawidłowego kierowania procesem edukacyjnym, w szczególności w zakresie doboru właściwych metod i form pracy,
•  pozytywnie wpływa na doskonalenie umiejętności współdziałania w zespole, nauczyciel wiodący (przedmiotowiec) wspólnie z nauczycielem wspomagającym przygotowują plany, dokonują koniecznych modyfikacji, dostosowując program do możliwości i dysfunkcji dzieci.

5.Wypracowaliśmy wewnętrzny system zapisów do klas pierwszych, który stosujemy od 2001 roku pod nazwa „Spotkania integracyjne' . Jest to cykl spotkań z dziećmi i ich rodzicami (opiekunami), podczas których poznajemy się wzajemnie z rodzicami oraz w formie zabaw terapeutycznych diagnozujemy sześciolatki – kandydatów do klas pierwszych. Przeprowadzamy kilka spotkań w roku poprzedzającym rok szkolny, w którym dziecko ma rozpocząć naukę w szkole podstawowej.

6. Mówimy o sobie, że jesteśmy „szkołą twórczą”. To nasza koncepcja programowa pracy edukacyjnej, która między innymi wyraża się poprzez wprowadzenie systemu „Sala dla klasy” w klasach IV –VI. W tej chwili nie tylko klasy I-III, ale wszyscy uczniowie szkoły uczą się w swojej sali. Dzięki temu uzyskujemy większą dbałość o swoje miejsce pracy oraz duże zaangażowanie rodziców w zagospodarowanie i wystrój sal. Zniknęły poniewierające się na korytarzach podczas przerw tornistry. Dzieci dobrze się czują w swojej sali, nie muszą w pośpiechu, gdy zabrzmi dzwonek pakować swoich przyborów szkolnych. Bardziej odpowiedzialnie podchodzą do swoich obowiązków samorządy klasowe, dyżurni. W tym systemie bez przeszkód i w sposób ciągły, systematyczny wychowawcy mogą z klasami realizować zadania wynikające z programu wychowawczego, m.in. „drzewko nastrojów”, „mapa klasy” itp. Sukcesywnie w miarę posiadanych środków wzbogacamy wszystkie sale w brakujące, a niezbędne pomoce naukowe konieczne do zajęć przedmiotowych.. Praca w systemie „sala dla klasy” sprzyja realizacji zadań szkoły związanych z kształceniem i wychowaniem integracyjnym.

IV. WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI

1.W zintegrowanym systemie oddziaływań wychowawczych zakładamy bliski kontakt z rodzicami, z rodziną. Daje to możliwość jak najlepszego poznania dziecka i zdefiniowania jego indywidualnych potrzeb.

2. Od września 2002 roku stworzylismy grupę wsparcia dla rodziców dzieci niepełnosprawnych. (psycholog szkolny).

3. Wdrożyliśmy w klasach integracyjnych system zajęć otwartych z aktywnym udziałem rodziców. Rodzice nie pozostają biernymi obserwatorami, lecz pracują w grupach z uczniami. Mają w ten sposób możliwość zobaczyć jak ich dziecko funkcjonuje w grupie klasowej, jak sobie radzi, jakie są inne dzieci. Rodzice poznają metody pracy, nauczyciele zaś – sposoby oddziaływania rodziców na swoje dzieci, co pozytywnie wpływa na spójność oddziaływań szkoły i domu rodzinnego. Ta obserwacja jest podstawą wymiany spostrzeżeń na temat dziecka w szczerej rozmowie z nauczycielami klasy integracyjnej bądź członkami Zespołu Terapeutycznego w celu podjęcia wspólnie z rodzicami jednolitych działań pedagogicznych.

V. MAŁE SUKCESY SZKOŁY

•  Uzyskanie Certyfikatu Szkoły Promującej Zdrowie w 2003 r.,
•  Założenie przy szkole Stowarzyszenia Słoneczna Integracja, działającego na rzecz wszechstronnie rozumianej integracji i wspierania rozwoju dziecka,
•  Corocznie organizowane Zielone Szkoły połączone z turnusami rehabilitacyjnymi,
•  Zorganizowanie w 2004roku Forum Integracyjnego.

VI. SZKOLNE TRADYCJE.

1. Ślubowanie klas pierwszych,
2. Bal Jesiennych Listków,
3. Forum Teatrów Szkolnych,
4. Jesienny rajd integracyjny grup wiekowych,
5. Festyn Rodzinny.

Integracji uczymy się ciągle. W doskonaleniu kadry pedagogicznej priorytetem są umiejętności w pracy z uczniami w grupie zróżnicowanej. Od sposobu podejścia do dziecka (w rozumieniu psychologicznym i pedagogicznym) ,poprzez aktywne metody pracy i kształcenie kompetencji u uczniów po jakże trudną sztukę oceniania (zwłaszcza w grupie zróżnicowanej) dążymy do pełnego włączenia dzieci niepełnosprawnych w proces edukacyjny.